Za posiadanie narkotyków grozi do 3 lat więzienia, a przy znacznej ilości od roku do 10 lat. Przed zarzutem posiadania narkotyków bronisz się, wykazując, że ilość była nieznaczna i przeznaczona wyłącznie na Twój własny użytek. Wtedy możliwe jest umorzenie postępowania (art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii) albo uznanie czynu za wypadek mniejszej wagi z karą do roku więzienia. Sprawdź, kiedy sprawa może zostać umorzona i jak się bronić.
Czy posiadanie narkotyków jest karalne?
Posiadanie narkotyków jest przestępstwem z art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i to nawet, gdy posiadasz niewielką ilość narkotyków na własny użytek. Przepis odnosi się do każdej sytuacji, w której masz przy sobie środek odurzający lub substancję psychotropową.
Do kategorii środków odurzających zalicza się m.in. heroinę, kokainę, morfinę, marihuanę, oraz fentanyl (stosowany nielegalnie jako narkotyk). Z kolei substancje psychotropowe to głównie amfetamina czy LSD.
Aby usłyszeć zarzut posiadania narkotyków, nie musisz długo ich przechowywać ani nimi handlować. Wystarczy, że faktycznie nimi dysponujesz, nawet przez bardzo krótki czas – np. trzymasz je przy sobie w kieszeni bądź przechowujesz w mieszkaniu. Każda taka sytuacja może się już wiązać z odpowiedzialnością karną.
Posiadanie a zażycie narkotyków – czym się różnią?
Samo zażycie narkotyku nie jest tym samym co jego posiadanie. Przyznanie się na policji do zażywania nie oznacza od razu przyznania się do przestępstwa z art. 62 wcześniej wspomnianej ustawy. Może jednak skłonić organy ścigania do ustalenia, skąd pochodziła substancja i czy wcześniej nią dysponowałeś.
Kto odpowiada za „wspólne” narkotyki?
Jeśli przebywasz w pobliżu narkotyków (np. w samochodzie lub na imprezie, gdzie zostaną znalezione), to jeszcze nie przesądza o Twojej winie. Trzeba ustalić przede wszystkim, czy miałeś nad nimi faktyczną kontrolę oraz świadomość, że nimi dysponujesz. Bez tego trudno mówić o winie, która jest niezbędnym elementem odpowiedzialności karnej.
W praktyce znaczenie będą mieć więc konkretne okoliczności danej sprawy, które trzeba wziąć pod uwagę – np. kto przyniósł substancję, gdzie ją przechowywano, kto miał do niej dostęp i kto zdecydował o jej wykorzystaniu. Liczy się całokształt dowodów, w tym zeznania świadków, wiadomości, wyjaśnienia uczestników i inne okoliczności zdarzenia. Konieczne jest wykazanie, że konkretna osoba sama realizowała znamiona przestępstwa, a nie jedynie znajdowała się w pobliżu substancji.
Z tego powodu, jeśli podczas postępowania organy ścigania ustalą, że działaliście wraz z kilkoma osobami w zmowie w celu posiadania narkotyków, odpowiedzialność może dotyczyć każdej z tych, w tym także Ciebie.
Znaczna a nieznaczna ilość narkotyków – na czym polega różnica?
Zakres odpowiedzialności karnej w dużej mierze będzie zależał od tego, czy usłyszysz zarzut posiadania znacznej, czy nieznacznej ilości narkotyków. W polskim prawie nie ma definicji, która pozwalałaby jasno stwierdzić, kiedy mamy do czynienia z nieznaczną, a kiedy ze znaczną ilością. Przepisy nie wskazują konkretnych dawek ani innych limitów.
Ustawa nie określa konkretnych progów w gramach, które pozwalałyby jednoznacznie rozróżnić nieznaczną, typową i znaczną ilość narkotyków. Z naszego doświadczenia wynika jednak, że sądy przyjmują, że niewielka ilość narkotyków to do około 3 gramów marihuany albo mniej niż 1 gram amfetaminy. W przypadku silniejszych substancji, takich jak kokaina czy heroina, za małą ilość uznaje się zazwyczaj jeszcze mniej.
Przy ocenie brane są pod uwagę również:
- rodzaj zabezpieczonej substancji,
- stężenie substancji psychoaktywnej w narkotyku,
- stopień tzw. „czystości” narkotyku,
- liczbę możliwych do przygotowania dawek z ilości znalezionej przy sprawcy,
- okoliczności zatrzymania, np. czy narkotyki były podzielone na porcje.
Z tego powodu każda sprawa oceniana jest indywidualnie.
| Ilość narkotyków | Jak ocenia ją sąd? | Możliwy skutek |
| Nieznaczna ilość na własny użytek | Liczy się niewielka ilość, przeznaczenie na własny użytek i okoliczności sprawy. | Możliwe umorzenie postępowania na podstawie art. 62a ustawy, jeśli spełnione są ustawowe warunki. |
| Ilość typowa (typ podstawowy) | Ilość, która nie uzasadnia kwalifikacji jako nieznaczna lub znaczna. | Odpowiedzialność na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy. |
| Znaczna ilość | Sąd ocenia m.in. liczbę możliwych do uzyskania dawek i rodzaj substancji, zgodnie z orzecznictwem. | Surowsza odpowiedzialność na podstawie art. 62 ust. 2 ustawy. |
Co grozi za posiadanie narkotyków?
Posiadanie narkotyków jest zagrożone karą, której rodzaj i wymiar zależy od okoliczności sprawy. Wyróżnia się 3 rodzaje tego przestępstwa:
| Typ czynu | Przepis | Kara |
| Typ podstawowy – posiadanie narkotyków | Art. 62 ust. 1 | Pozbawienie wolności do 3 lat. |
| Wypadek mniejszej wagi | Art. 62 ust. 3 | Grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. |
| Posiadanie znacznej ilości narkotyków | Art. 62 ust. 2 | Pozbawienie wolności od roku do 10 lat. |
Podstawowa forma przestępstwa posiadania narkotyków
Co do zasady posiadanie środków odurzających lub substancji psychotropowych jest przestępstwem. Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii grozi za nie kara pozbawienia wolności do 3 lat. Dotyczy to sytuacji, gdy posiadasz narkotyki, ale ich ilość jest uznana za nieznaczną.
Posiadanie znacznej ilości narkotyków
Surowsza odpowiedzialność grozi Ci wtedy, gdy posiadasz dużą ilość środków odurzających lub substancji psychotropowych. W takiej sytuacji sąd może uznać czyn za tzw. typ kwalifikowany przestępstwa. Na podstawie art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii kara za posiadanie znacznej ilości narkotyków jest znacznie wyższa i wynosi od roku do nawet 10 lat pozbawienia wolności.
Wypadek mniejszej wagi
Sąd może także zakwalifikować czyn posiadania narkotyków jako wypadek mniejszej wagi. Zgodnie z art. 62 ust. 3 chodzi tu o sytuację, w której popełnione przestępstwo jest oceniane jako mniej poważne niż typowa forma danego czynu.
Sąd bierze wtedy pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, np. niewielką ilość narkotyków, czy fakt, że były przeznaczone wyłącznie na własny użytek.
Często wypadek mniejszej wagi stwierdzany jest w przypadku tzw. narkotyków „miękkich”, np. przy posiadaniu marihuany. Zazwyczaj wywołują one słabsze uzależnienie fizyczne i mniejszą szkodliwość zdrowotną w porównaniu do narkotyków twardych, takich jak kokaina. Dlatego w takiej sytuacji możliwe jest zastosowanie łagodniejszej kary. Może to być grzywna, kara ograniczenia wolności albo kara pozbawienia wolności do roku.
Czy rodzaj narkotyku wpływa na karę?
Rodzaj narkotyku może mieć wpływ na wysokość kary. Za posiadanie amfetaminy, mefedronu czy kokainy odpowiedzialność karną ponosi się z tego samego przepisu co w sprawach dotyczących marihuany, Przy wydawaniu wyroku sąd będzie brał jednak pod uwagę okoliczności sprawy – w tym ilość i stężenie substancji, a także jej rodzaj. Ta kwestia nie pozostaje więc bez znaczenia, choć jest tylko jednym z wielu czynników mających znaczenie dla sądu, a co za tym idzie – podczas opracowywania strategii obrony.
Czy za posiadanie narkotyków grozi areszt?
Jeśli policja podejrzewa Cię o posiadanie narkotyków, możesz zostać zatrzymany, a w określonych sytuacjach sąd może zdecydować o tymczasowym aresztowaniu. Nie oznacza to jednak, że każdy zarzut posiadania narkotyków prowadzi do tymczasowego aresztowania.
Warto też podkreślić, że zatrzymanie a tymczasowe aresztowanie to dwie różne rzeczy. Policja może zatrzymać Cię, jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa i zachodzą dodatkowe przesłanki, np. obawa ucieczki, ukrywania się lub zacierania śladów.
Zatrzymanie może trwać maksymalnie 48 godzin bez przekazania Cię do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o tymczasowe aresztowanie. Następnie sąd ma 24 godziny na doręczenie lub ogłoszenie postanowienia o aresztowaniu – w przeciwnym razie musisz zostać zwolniony.
Tymczasowe aresztowanie może z kolei zostać zastosowane, jeśli spełnione są ustawowe przesłanki, a prokurator złoży do sądu odpowiedni wniosek. Chodzi tu o m.in. o uzasadnioną obawę ucieczki lub ukrywania się, ryzyko nakłaniania świadków do składania fałszywych zeznań albo innego bezprawnego utrudniania postępowania.
Pamiętaj, że o zastosowaniu tymczasowego aresztowania decyduje sąd, a nie policja ani sam prokurator. Bierze pod uwagę okoliczności sprawy i to, czy areszt jest rzeczywiście konieczny.
Jak wygląda postępowanie po zatrzymaniu z narkotykami?
Przy zatrzymaniu policja powinna poinformować Cię o przyczynach zatrzymania i przysługujących Ci prawach. Może również przeprowadzić przeszukanie, zabezpieczyć znalezione substancje i wykonać wstępny test narkotykowy. Wstępny test nie przesądza jednak ostatecznie o rodzaju substancji, dlatego istotne znaczenie mają wyniki badań laboratoryjnych. Biegły może określić jej rodzaj i skład, co pomaga ustalić, czy doszło do przestępstwa i jak zakwalifikować czyn.
Kolejnym etapem zwykle będzie przesłuchanie Cię w charakterze podejrzanego. Jeśli zebrane dowody dostatecznie uzasadniają podejrzenie popełnienia przestępstwa, możesz usłyszeć zarzut.
Podczas czynności policji nie podpisuj protokołu bez dokładnego przeczytania go i sprawdzenia, czy prawidłowo opisuje przebieg czynności oraz zabezpieczone przedmioty. Jeśli zauważysz błędy lub nieścisłości, zgłoś zastrzeżenia i poproś o ich odnotowanie. Właśnie dlatego w jednym z poprzednich artykułów podkreślaliśmy, że obrona w sprawie karnej zaczyna się jeszcze na długo przed sformułowaniem ewentualnego aktu oskarżenia. Już na etapie czynności policji masz prawo skorzystać z pomocy adwokata.
Jeśli uważasz, że zatrzymanie było niezasadne, nielegalne lub przeprowadzone nieprawidłowo, możesz złożyć zażalenie do sądu. Pomoże Ci w tym obrońca, który już na wczesnym etapie postępowania oceni Twoją sytuację i wskaże, jakie kroki podejmować przy kolejnych czynnościach.
Czy sprawa o posiadanie narkotyków na własny użytek może zostać umorzona?
W Polsce kara za posiadanie narkotyków na własny użytek może wynosić do 3 lat pozbawienia wolności, nawet jeśli substancja była przeznaczona wyłącznie na własny użytek.
Zgodnie z art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w niektórych sytuacjach możliwe jest umorzenie postępowania, jeśli ilość posiadanej substancji jest nieznaczna, a ukaranie sprawcy byłoby niecelowe ze względu na okoliczności czynu i stopień jego społecznej szkodliwości.
Może to nastąpić, jeśli spełnione są jednocześnie trzy warunki:
- sprawca posiadał nieznaczną ilość narkotyków,
- substancja była przeznaczona wyłącznie na jego własny użytek (nie było zamiaru jego rozpowszechnienia (a mówiąc językiem ustawowym „udzielania”, czyli najogólniej mówiąc, przekazywania innym osobom),
- ukaranie sprawcy byłoby niecelowe ze względu na okoliczności sprawy i niewielką szkodliwość społeczną czynu.
Decyzja o umorzeniu wymaga jednak oceny prokuratora i sądu, którzy oceniają całą sytuację, w tym m.in. postawę sprawcy czy jego wcześniejszą karalność.
Umorzenie z art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
Jeśli posiadasz niewielką ilość narkotyków na własny użytek, postępowanie może zostać umorzone na podstawie art. 62a. Warunkiem jest również niecelowość ukarania ze względu na okoliczności czynu i jego społeczną szkodliwość.
Warunkowe umorzenie postępowania
Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie, jeśli Twoja wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. Nie możesz też być wcześniej skazany za przestępstwo umyślne.
Dodatkowo, Twoja postawa, warunki osobiste i dotychczasowy sposób życia muszą uzasadniać przypuszczenie, że będziesz przestrzegać prawa. Warunkowe umorzenie dotyczy przestępstw zagrożonych karą do 5 lat pozbawienia wolności, a okres próby wynosi od roku do 3 lat.
Posiadanie a udzielanie narkotyków – kiedy zarzut jest poważniejszy?
Posiadanie narkotyków i przekazywanie ich innym osobom to dwa różne przestępstwa. Jeśli masz substancję na własny użytek, zastosowanie może mieć art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Jeśli jednak przekazujesz narkotyk znajomemu, Twoje zachowanie może zostać zakwalifikowane jako udzielanie narkotyków, nawet gdy robisz to nieodpłatnie i nie czerpiesz z tego żadnych korzyści.
Znaczenie mają okoliczności przekazania substancji, jej ilość oraz osoba, która ją otrzymuje. Za udzielanie narkotyków grozi Ci co do zasady kara do 3 lat pozbawienia wolności. Z kolei jeśli przedmiotem czynu jest znaczna ilość narkotyków albo udzielasz ich małoletniemu, kara wynosi od 6 miesięcy do 8 lat więzienia.
Nie każde przekazanie substancji oznacza jednak, że popełniasz przestępstwo udzielania narkotyków. Kwalifikacja zależy od konkretnych okoliczności sprawy.
Z perspektywy adwokata znaczenie ma więc przeanalizowanie okoliczności zdarzenia i dowodów zgromadzonych w sprawie. Twój obrońca powinien ustalić między innymi, na jakiej podstawie organy ścigania uznały, że doszło do udzielenia narkotyku, jaki był charakter przekazania substancji, czy materiał dowodowy potwierdza przypisywany zamiar oraz czy istnieją podstawy do kwestionowania przyjętej kwalifikacji prawnej. Znaczenie może mieć również to, czy zarzut dotyczy udzielania narkotyków bez korzyści, czy też działania w celu jej osiągnięcia.
Nie każde przekazanie substancji należy więc oceniać w oderwaniu od kontekstu. O tym, jaka odpowiedzialność może grozić i jaka linia obrony będzie uzasadniona, decydują konkretne fakty, treść zarzutu oraz dowody. Dlatego w sprawach o udzielanie narkotyków znaczenie ma możliwie wczesna analiza sprawy przez adwokata, który może ocenić ryzyka i pomóc dobrać strategię obrony do rzeczywistej sytuacji procesowej.
Jak bronić się przed zarzutem posiadania narkotyków?
Jeżeli zostaniesz zatrzymany za posiadanie narkotyków, sprawa przechodzi przez określoną procedurę prawną. Na początku policja może zabezpieczyć dowody. Oprócz samej substancji może być to telefon czy nagrania z monitoringu.
Potem prokuratura zbiera materiał dowodowy i decyduje, czy sprawę umorzyć, czy skierować do sądu. W sądzie oceniane są dowody i wysłuchiwane argumenty obrony. Aby złagodzić odpowiedzialność karną, możesz powoływać się na fakt, że ilość posiadanej substancji była niewielka albo że była ona przeznaczona wyłącznie na własny użytek.
W ramach obrony możesz wykazywać, że narkotyki były przeznaczone na Twój własny użytek, a nie na sprzedaż lub przekazanie innym osobom. Możesz również zakwestionować opinię biegłego dotyczącą rodzaju lub ilości substancji, jeśli istnieją podstawy do podważenia jej ustaleń. Inną linią obrony może być wykazanie, że nie miałeś faktycznego władztwa nad narkotykami.
W zależności od okoliczności sprawy możesz też złożyć wniosek o umorzenie postępowania lub rozważyć dobrowolne poddanie się karze, jeśli spełnione są wymagane prawem warunki.
Musisz pamiętać, że w przypadku posiadania narkotyków sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym Twoją postawę i współpracę z organami ścigania. Dlatego dobrym krokiem może okazać się także decyzja o podjęciu się terapii uzależnień. W takim przypadku sąd może orzec karę w zawieszeniu czy warunkowo umorzyć postępowanie.
W takiej sytuacji zawsze warto skorzystać z pomocy adwokata specjalizującego się w sprawach karnych. Dokładnie przeanalizuje on Twoją sytuację i doradzi, jakie kroki podjąć.
Zakwestionuje postawione zarzuty, zadba o właściwe przedstawienie dowodów i argumentów, a także będzie czuwał, by Twoje prawa były przestrzegane na każdym etapie postępowania: od pierwszego przesłuchania aż po ewentualną rozprawę sądową. Jeśli usłyszałeś zarzut posiadania narkotyków, nie zwlekaj i skonsultuj swoją sytuację z obrońcą – im wcześniej, tym więcej możliwości obrony.




