Sprawy karneJaka kara grozi za powyżej 0,5 promila alkoholu we krwi podczas jazdy? – regulacje obowiązujące w 2026 roku

Planujesz spotkanie ze znajomymi przy lampce wina lub piwie? Pamiętaj, że od 1 stycznia 2025 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące jazdy po alkoholu. Gdy w Twojej krwi będzie więcej niż 0,5 promila, możesz otrzymać grzywnę sięgającą nawet 10 000 zł, a także zakaz prowadzenia pojazdów i obowiązek przejścia kosztownych badań specjalistycznych.

Powyżej 0,5 promila alkoholu we krwi, czyli stan nietrzeźwości

Nie bez powodu ten artykuł poświęcamy akurat sytuacji, w której kierowca ma we krwi więcej niż 0,5 promila. To właśnie punkt graniczny dla konsekwencji karnych związanych z prowadzeniem pojazdu pod wpływem. Przepisy wyróżniają bowiem 2 przypadki:

• Stan po użyciu alkoholu (0,2-0,5 promila) – prowadzenie pojazdu jest wówczas uznawane za wykroczenie, zgodnie z art. 87 § 3 Kodeksu wykroczeń,
• Stan nietrzeźwości (powyżej 0,5 promila) – kierowca ponosi odpowiedzialność według art. 178a § 1 Kodeksu karnego.

Jeśli kontrola wykaże poziom między 0,2 a 0,5 promila, również należy liczyć się z karą. Będzie ona jednak mniej dotkliwa niż w sytuacji, gdy popełniasz przestępstwo – a tak stanie się gdy prowadzisz pojazd po przekroczeniu progu 0,5 promila alkoholu we krwi.

Badania kontrolne i procedura po zatrzymaniu – czego można się spodziewać?

Jako zatrzymany kierowca możesz spodziewać się badania alkotestem. Gdy ten wykaże powyżej 0,5 promila alkoholu, funkcjonariusz natychmiast zatrzyma prawo jazdy. Auto natomiast zostanie odholowane na koszt kierowcy (300-500 zł za holowanie plus 30-50 zł dziennie za parking).

To oznacza koszty kilkuset złotych już w chwili kontroli (przed postępowaniem sądowym). Jeszcze dotkliwsze konsekwencje odczujesz jednak na dalszym etapie. W przypadku, gdy masz powyżej 0,5 promila alkoholu we krwi podczas jazdy, grozi Ci odpowiedzialność karna za popełnienie przestępstwa z art. 178a Kodeksu karnego.

Jakie kary są przewidziane za 0,5 promila alkoholu we krwi podczas jazdy od 2025 roku?

Gdy masz powyżej 0,5 promila we krwi lub 0,25 mg na litr w wydychanym powietrzu, sprawa jest poważna. Popełniasz wówczas przestępstwo jazdy w stanie nietrzeźwości. Konsekwencje są tu surowsze niż w przypadku wykroczeń. Może kosztować Cię to łącznie dziesiątki tysięcy złotych i pozbawić prawa jazdy nawet na kilkanaście lat.

Za przestępstwo z art. 178a KK grozi Ci  grzywna naliczana w stawkach dziennych (od 10 zł do 2000 zł za stawkę), kara ograniczenia wolności lub nawet kara pozbawienia wolności do 3 lat. Sąd orzeka też bezwzględny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres od 3 do 15 lat.

Do tego dochodzi obowiązkowe świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie co najmniej 5 000 zł.

Oczywiście jeśli spowodujesz wypadek po pijanemu, musisz liczyć się z jeszcze bardziej dotkliwymi konsekwencjami karnymi. Najcięższa kara będzie Ci grozić w sytuacji, gdy będzie to wypadek ze skutkiem śmiertelnym. Ten temat szczegółowo omawiamy w osobnych artykułach na naszym blogu.

Jakie są konsekwencje w przypadku prowadzenia firmowego pojazdu w stanie nietrzeźwości?

Jeśli w stanie nietrzeźwości kierujesz w związku ze swoją pracą, możesz spodziewać się także zwolnienia dyscyplinarnego z uwagi na ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych (bez zachowania terminu wypowiedzenia, z winy pracownika).

Co więcej, jeśli podczas takiej jazdy spowodujesz wypadek lub uszkodzisz auto, pracodawca będzie mógł dochodzić od Ciebie zapłaty odszkodowania, ponieważ polisy AC i OC nie obejmują szkód spowodowanych w stanie nietrzeźwości.

Konfiskata pojazdu – jak przebiega procedura i kiedy następuje utrata samochodu?

Konfiskata pojazdu za jazdę po alkoholu to wieloetapowy proces, który rozpoczyna się już w momencie zatrzymania przez policję. Procedura jest ściśle określona i nieodwracalna, jeśli zostaną spełnione warunki do tzw. przepadku.

Najpierw następuje zajęcie samochodu przez policję na okres 7 dni bezpośrednio po kontroli drogowej. Pojazd zostaje odholowany i zabezpieczony na parkingu strzeżonym. Następnie prokurator wydaje postanowienie o zabezpieczeniu pojazdu. Finalnie, po rozpatrzeniu sprawy, sąd wydaje wyrok o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa – w tym momencie następuje bezpowrotna utrata samochodu.

Tym samym już od momentu zatrzymania nie masz dostępu do skonfiskowanego pojazdu. Jednocześnie cały proces może potrwać kilka miesięcy, a w tym czasie będziesz ponosić koszty parkingu.

Przepadek równowartości pojazdu – kiedy płaci się zamiast tracić auto?

Ustawodawca przewidział sytuacje, w których zamiast fizycznej konfiskaty pojazdu sąd orzeka przepadek jego równowartości finansowej. Należy o tym pamiętać, jeśli prowadzony był cudzy samochód lub pojazd na szczególnych warunkach własnościowych.

Przepadek równowartości pojazdu stosuje się, gdy poruszano się samochodem należącym do innej osoby – w takiej sytuacji nie można zabrać cudzej własności, więc osobiście należy wpłacić równowartość tego auta na rzecz Skarbu Państwa.

Podobnie działa to w przypadku pojazdu w leasingu, który formalnie nie jest jeszcze własnością kierowcy. Jeśli pojazd został zniszczony, uszkodzony lub zbyty po popełnieniu przestępstwa, także należy zapłacić jego równowartość.

Co zrobić, żeby odzyskać utracone prawo jazdy?

Przed odzyskaniem uprawnień należy przejść badania psychologiczne (400-600 zł), badania lekarskie (200-300 zł) i kurs reedukacyjny (800-1200 zł). Jeśli zakaz trwał dłużej niż 3 lata, należy także zdać egzamin państwowy.

Sam proces odzyskania prawa jazdy może kosztować od 1 400 do 2 100 zł i zająć kilka miesięcy. W tym czasie nie można prowadzić żadnego pojazdu.

Recydywa – jeszcze wyższe kary za powyżej 0,5 promila alkoholu we krwi

Jako kierowca złapany po raz drugi w ciągu 2 lat, należy liczyć się z grzywną od 5 000 zł do 15 000 zł. Zakaz prowadzenia wydłuża się do 3-5 lat. Sąd obligatoryjnie orzeka konfiskatę pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Dodatkowo należy przejść kurs reedukacyjny na własny koszt (800-1200 zł).

Kara za 0,5 promila alkoholu we krwi podczas jazdy – istotne fakty

Nowe przepisy znacząco zaostrzają odpowiedzialność kierowców za jazdę po alkoholu –zarówno w zakresie wysokości kar finansowych, jak i długości zakazów prowadzenia pojazdów.

Jeśli tego rodzaju sytuacja dotyczy Ciebie lub bliskiej Ci osoby, pamiętaj, że warto skorzystać z pomocy doświadczonego adwokata specjalizującego się w prawie karnym i wykroczeniach drogowych. Profesjonalny prawnik pomoże zminimalizować konsekwencje czynów, prawidłowo przygotować strategię obrony i będzie reprezentował Cię na każdym etapie postępowania.