Sprawy karneJak bronić się przed zarzutem posiadania narkotyków?

Zarzut posiadania narkotyków może pojawić się w najmniej oczekiwanym momencie – podczas kontroli drogowej czy przeszukania mieszkania. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że nawet niewielka ilość substancji może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych. Dlatego ważne jest zrozumienie, czym dokładnie jest posiadanie narkotyków w świetle prawa, jaka kara Ci grozi i jak skutecznie się bronić przed postawionym zarzutem.

Czym w świetle prawa jest posiadanie narkotyków?

Zgodnie z art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, posiadanie narkotyków oznacza każdą sytuację, w której masz przy sobie środek odurzający lub substancję psychotropową.

Do środków odurzających zalicza się m.in. heroinę, kokainę, morfinę, marihuanę, oraz fentanyl (stosowany nielegalnie jako narkotyk). Z kolei substancje psychotropowe to głównie amfetamina czy LSD.

Aby usłyszeć zarzut posiadania narkotyków, nie musisz długo ich przechowywać ani nimi handlować. Wystarczy, że faktycznie nimi dysponujesz, nawet przez bardzo krótki czas – np. trzymasz je przy sobie w kieszeni bądź przechowujesz w mieszkaniu. Każda taka sytuacja może się już wiązać z odpowiedzialnością karną.

Znaczna a nieznaczna ilość narkotyków – na czym polega różnica?

Zakres odpowiedzialności karnej w dużej mierze będzie zależał od tego, czy usłyszysz zarzut posiadania znacznej, czy nieznacznej ilości narkotyków.

W polskim prawie nie ma definicji, która pozwalałaby jasno stwierdzić, kiedy mamy do czynienia z nieznaczną, a kiedy ze znaczną ilością. Przepisy nie wskazują konkretnych dawek ani innych limitów.

W praktyce sądy często przyjmują, że niewielka ilość narkotyków to do około 3 gramów marihuany albo mniej niż 1 gram amfetaminy. W przypadku silniejszych substancji, takich jak kokaina czy heroina, za małą ilość uznaje się zazwyczaj jeszcze mniej.

Podane wartości są jednak orientacyjne i nie stanowią sztywnej granicy. Przy ocenie, jak zakwalifikować daną ilość substancji psychotropowych lub narkotyków pod uwagę bierze się też dodatkowe czynniki, takie jak:

• stężenie substancji psychoaktywnej w narkotyku,
• rodzaj zabezpieczonej substancji,
• stopień tzw. „czystości” narkotyku,
• liczbę możliwych do przygotowania dawek z ilości znalezionej przy sprawcy,
• okoliczności zatrzymania, np. czy narkotyki były podzielone na porcje.

Trzeba przy tym pamiętać, że każda sprawa jest oceniana indywidualnie, a ostateczna decyzja zależy od okoliczności sprawy i podejścia sądu.

Jaka odpowiedzialność karna grozi za posiadanie narkotyków?

Odpowiedzialność karną za posiadanie narkotyków należy rozdzielić na 3 przypadki:

Podstawowa forma przestępstwa posiadania narkotyków

Co do zasady posiadanie środków odurzających lub substancji psychotropowych jest przestępstwem. Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii grozi za nie kara pozbawienia wolności do 3 lat. Dotyczy to sytuacji, gdy posiadasz narkotyki, ale ich ilość jest uznana za nieznaczną.

Posiadanie znacznej ilości narkotyków

Surowsza odpowiedzialność grozi Ci wtedy, gdy posiadasz dużą ilość środków odurzających lub substancji psychotropowych. W takiej sytuacji sąd może uznać czyn za tzw. typ kwalifikowany przestępstwa. Na podstawie art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii kara jest znacznie wyższa i wynosi od roku do nawet 10 lat pozbawienia wolności.

Wypadek mniejszej wagi

Sąd może także zakwalifikować czyn posiadania narkotyków jako wypadek mniejszej wagi. Zgodnie z art. 62 ust. 3 chodzi tu o sytuację, w której popełnione przestępstwo jest oceniane jako mniej poważne niż typowa forma danego czynu.

Sąd bierze wtedy pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, np. niewielką ilość narkotyków, czy fakt, że były przeznaczone wyłącznie na własny użytek.

Często wypadek mniejszej wagi stwierdzany jest w przypadku tzw. narkotyków „miękkich”, np. przy posiadaniu marihuany. Zazwyczaj wywołują one słabsze uzależnienie fizyczne i mniejszą szkodliwość zdrowotną w porównaniu do narkotyków twardych, takich jak kokaina. Dlatego w takiej sytuacji możliwe jest zastosowanie łagodniejszej kary. Może to być grzywna, kara ograniczenia wolności albo kara pozbawienia wolności do roku.

Czy w przypadku posiadania narkotyków na własny użytek może dojść do warunkowego umorzenia postępowania?

Zgodnie z art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w niektórych sytuacjach możliwe jest umorzenie postępowania w sprawie posiadania narkotyków.

Może to nastąpić, jeśli spełnione są jednocześnie trzy warunki:

1. sprawca posiadał nieznaczną ilość narkotyków,
2. substancja była przeznaczona wyłącznie na jego własny użytek (nie było zamiaru jego rozpowszechnienia (a mówiąc językiem ustawowym „udzielania”, czyli najogólniej mówiąc, przekazywania innym osobom),
3. ukaranie sprawcy byłoby niecelowe ze względu na okoliczności sprawy i niewielką szkodliwość społeczną czynu.

Decyzja o umorzeniu wymaga jednak oceny prokuratora i sądu, którzy oceniają całą sytuację, w tym m.in. postawę sprawcy czy jego wcześniejszą karalność.

Zarzut posiadania narkotyków – jak się bronić?

Jeżeli zostaniesz zatrzymany za posiadanie narkotyków, sprawa przechodzi przez określoną procedurę prawną. Na początku policja może zabezpieczyć dowody. Oprócz samej substancji może być to telefon czy nagrania z monitoringu.

Potem prokuratura zbiera materiał dowodowy i decyduje, czy sprawę umorzyć, czy skierować do sądu. W sądzie oceniane są dowody i wysłuchiwane argumenty obrony.  Aby złagodzić odpowiedzialność karną, możesz powoływać się na fakt, że ilość posiadanej substancji była niewielka, albo że była ona przeznaczona wyłącznie na własny użytek.

Musisz pamiętać, że sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym Twoją postawę i współpracę z organami ścigania. Dlatego dobrym krokiem może okazać się także decyzja o podjęciu się terapii uzależnień. W takim przypadku sąd może orzec karę w zawieszeniu czy warunkowo umorzyć postępowanie.

W takiej sytuacji zawsze warto skorzystać z pomocy adwokata specjalizującego się w sprawach karnych. Dokładnie przeanalizuje on Twoją sytuację i doradzi, jakie kroki podjąć. Zakwestionuje postawione zarzuty, zadba o właściwe przedstawienie dowodów i argumentów, a także będzie czuwał, by Twoje prawa były przestrzegane na każdym etapie postępowania: od pierwszego przesłuchania aż po ewentualną rozprawę sądową. Jeśli masz wątpliwości co do postawionych Ci zarzutów – nie zwlekaj i skonsultuj swoją sytuację z prawnikiem.